PERSBERICHT             Exloo, januari 2013

  

VAN POSTKOETS TOT TURBODIESEL

 

Op zaterdagmiddag 11 januari houdt Jan Bos, medewerker, van het Drents Archief, een lezing met plaatjes, over de enorme ontwikkeling die het vervoer in de loop der eeuwen heeft doorgemaakt. De bijeenkomst is in Spa horecacentrum, Zuiderdiep 209 in 2e Exloërmond en begint om 13.30 uur.

 

Jan Bos vertelt van de enorme ontwikkelingen die het vervoer in de loop der eeuwen heeft doorgemaakt. Allerlei nieuwe vervoermiddelen passeren de revue, zoals natuurlijk de postkoets, de fiets en de auto, maar ook de trein, de tram en de autobus En wat opvalt is dat alle nieuwigheden destijds met veel argwaan werden ontvangen. Niets nieuws onder de zon dus eigenlijk. Serieus werd in het openbaar de discussie gevoerd of het wel zedelijk was dat vrouwen op een fiets zaten en of langsrijdende auto’s de melkgift van de koeien en het leggen van eieren door kippen niet ernstig zouden verstoren.

 

Allerlei snelle middelen van vervoer zijn voor ons de gewoonste zaak van de wereld. We hebben auto’s, fietsen, bussen, treinen en vliegtuigen.

Toch zijn die vervoersmiddelen nog helemaal niet zo oud en pas in de laatste 100 tot 125 jaar ontstaan. Daarvoor moest men zich behelpen met paard en wagen of de benenwagen.

 

De lezing laat bij de toehoorders wel het beeld achter van een maatschappij die in de laatste ruim honderd jaren enorm is versneld, zowel in letterlijke als in figuurlijke zin.


PERSBERICHT              Exloo, januari 2013


Verhoalen over Valthermond

 

Op woensdag 16 januari vertelt Henk Pras uit Valthe voor de leden van de Historische Vereniging Carspel Oderen en andere belangstellenden Verhoalen over Valthermond. Henk verhaalt in zijn eigen dialect over het ontstaan van de veenkoloniaole taal. De bijeenkomst is in Cultureel Centrum Kerk 11, Zuiderdiep 505 in Valthermond en begint om 20.00 uur.

 

Verhalen met veel humor

Zijn verhaal gaat over de vroegere gebeurtenissen in en om café Pras. Bruiloften, begrafenissen, zwienewegen, spurriedorsen, drankgebruik en soms ruzies passeren de revue. Ook heeft hij het nog over ‘ain cognossement’. Wie weet wat dat nog is? Na de pauze vertelt Henk een drietal eigen verhalen over het cafe uit de jaren 1950-1960.

Dit alles doet hij  in zien eigen kruidige veenkoloniale taal met veel anekdotes.

 

Veenkoloniaals

Henk Pras is vrijwilliger bij het Huus van de Taol. Hij zet zich in voor het promoten van het veenkoloniale Drents, de taal van de Drentse monden. In dit kader leest hij ook geregeld voor op scholen in de streektaal. Hoewel hij al jaren in Valthe woont, ligt Valthermond hem na aan het hart. De geschiedenis en de taal van de Drentse veenkoloniën worden uitgebreid toegelicht.
 


PERSBERICHT              Exloo, maart 2013

 

DE DRENTSE LANDBOUW IN DE 20e EEUW

 

Op donderdag 14 maart houdt dr. Jan Bieleman voor de leden van de Historische Vereniging Carspel Oderen en andere belangstellenden een lezing over De Drentse landbouw in de 20ste eeuw. Bieleman heeft meer dan 30 jaar gewerkt bij de afdeling Agrarische geschiedenis van de Universiteit van Wageningen en is dé kenner van de Nederlandse agrarische geschiedenis.  Voor iedereen, maar zeker voor degene die een relatie heeft met het boerenleven, een lezing om bij te wonen. De bijeenkomst is in Ons Dorpshuis in Valthe (Hoofdstraat 54) en begint om 20.00 uur.

 

Revolutionaire ontwikkelingen

Voor wat betreft de landbouw begon de 20e eeuw eigenlijk al rond 1850. Als gevolg van de revolutionaire ontwikkelingen op transportgebied (stoomkracht!) en onder een regime van vrijhandel, richtte de landbouw zich sindsdien en meer dan ooit tevoren op markten buiten de eigen landgrenzen, met name de Britse.

 

Veehouderij

Een van sectoren die hier het meest van profiteerden was de veehouderij en het was door deze ontwikkelingen dat vooral het kleine landbouwbedrijf werd gestimuleerd. Op de wind van een aantrekkende conjunctuur en de gunstige mogelijkheden die de exportmarkten boden, plus een overheidspolitiek die deze ontwikkeling stimuleerden, nam het aantal kleine boeren snel toe. De nadelen van deze gerichtheid op buitenlandse markten kwamen echter in de jaren ’30 op pijnlijke wijze aan het licht toen bleek dat de arbeidsproductiviteit op deze kleine bedrijven veel te laag was.

 

Na 2e Wereldoorlog

Na de 2e Wereldoorlog kwamen land- en tuinbouw in geheel nieuw vaarwater terecht. Als gevolg van de onstuimige economische groei ging het loonpeil drastisch omhoog; ook in de landbouw. Voor de boeren betekende dit, dat wilden ze een inkomen verwerven dat enigszins vergelijkbaar was met dat in de overige sectoren van de economie, ze hun kosten (lees: arbeidskosten) drastisch moesten verlagen. Dit leidde tot een uitstoot van arbeid, middels een tevoren ongekend complex van schaalvergroting, mechanisatie, rationalisatie, intensivering en specialisatie. Terwijl in ons land rond 1950 nog ca. 20% van de beroepsbevolking in de landbouw werkzaam was, was dit aandeel rond het jaar 2000 gedaald tot slechts 3%.


PERSBERICHT             Exloo, april 2013

 

Oorlogssporen weer in de winkel

 

Het boek Oorlogssporen, een uitgave van de stichting Harm Tiesing en de HV Carspel Oderen is weer verkrijgbaar.

Oorlogssporen is een boek over de Tweede Wereldoorlog met verhalen die zich hebben afgespeeld op het grondgebied van de huidige gemeente Borger-Odoorn.

 

Een boek van bijna 150 pagina’s met informatieve, onthullende, ontroerende, verdrietige en humorvolle verhalen. Verhalen over o.a. de inval van de Duitsers, onderduikers, jodenvervolging en –hulp, de bevrijding, tewerkstelling in Duitsland, de brand in het gemeentehuis van Exloo, de Poolse bevrijders, een lid van de NSB en een NSB-kind.

Het boek is verkijgbaar bij Warenhuis Geerts in Exloo en kost 16 euro.
 


PERSBERICHT             Exloo, september 2013

 

BOEKEN UIT MIJN JEUGD

 

Op woensdag 9 oktober houden drs. Piet Schuthof en Jan de Vries voor de leden van de Historische Vereniging Carspel Oderen en andere belangstellenden een lezing over de geschiedenis van het kinderboek door de eeuwen heen. Zij doen daarbij een beroep op de herinneringen en de gevoelens van de aanwezigen.

 

Beide inleiders zijn verzamelaars van oude kinderboeken en vertellen hoe hun interesse is ontstaan. De geschiedenis, de vormgeving en de illustraties van het kinderboek in de loop der eeuwen komen aan de orde. Aan de hand van een uitgebreide, zeldzame antiquarische collectie jeugdboeken, een powerpoint presentatie en uw vragen brengen zij u terug naar de emoties die het lezen in uw jeugd teweegbracht. Heeft u nog een boek van vroeger in de kast liggen of staan? Neem deze dan mee. Het boek wordt dan misschien besproken. De bijeenkomst is in CR De Boshof, Boshof 1 in Odoorn en begint om 20.00 uur.

 

U kent ze vast nog wel

U kent ze vast nog wel, de boeken die u in uw jeugd heeft gelezen. Van Winnetou tot Arendsoog, van Joop ter Heul tot Marjolijntje, van Kruimeltje tot de Bob Evers-serie. Herinneringen aan die boeken zijn herinneringen aan uw jeugd. Van wie kreeg u ze, waar en wanneer, op verjaardagen, het sinterklaas- of kerstfeest? Soms ademloos las u ze bij een snorrende kachel of met een zaklantaarn onder de dekens. U hoort weer de stem van de meester of de juf, die u zo in spanning hield. De gevoelens die u onderging bij het slot van Kruimeltje, de tocht van Eliza over de ijsschotsen en de dood van Vitalis in Alleen op de wereld of de tragische afloop in School-idyllen.

 

Bij Piet Schuthof is de interesse ontstaan tijdens zijn lagere schoolperiode. Hij gaat in zijn lezing vooral in op de inhoud van de kinderboeken en vermeldt daarbij bijzonderheden over de schrijvers. Daarbij komen ook de opvoedende en morele boodschappen die kinderboeken in het verleden vaak bevatten aan de orde. De interesse van De Vries komt voort uit het beroep van graficus dat hij tijdens zijn werkzame leven heeft uitgeoefend. Hij behandelt tijdens zijn aandeel in de lezing dan ook meer de grafische en de illustratieve kant van het kinderboek.


PERSBERICHT              Exloo, oktober 2013

 

MAX DOUWES GEROOFD

In Klijndijk is vorige week het bronzen borstbeeld van Drentse schrijver Max Douwes (1923-1998) gestolen. Het beeld is op 21 mei 2010, een dag voor zijn 87e geboortedag. bij de kolk van de Zietak onthuld. Het beeld is op initiatief van de Historische Vereniging Carspel Oderen gerealiseerd en is gemaakt door kunstenares Lia Krol. Wie iets weet over deze verdwijning wordt verzocht contact op te nemen met de historische vereniging, Dorpsbelang Klijndijk of de politie.

 

De diefstal van het borstbeeld van Max Douwes is een hele schok voor het dorp Klijndijk, mevrouw Douwes en de kinderen, de kunstenares, de HV Carspel Oderen, Plaatselijk Belang Klijndijk en allen die Max Douwes (Mans Tierelier), de historie en het kunstwerk een warm hart toe dragen. De initiatiefnemers zijn nog in het ongewisse op welke wijze zij pogingen moeten ondernemen om de lege plaats weer opgevuld moeten krijgen.
Na drie jaar staat wel vast: Max Douwes hoort thuis in Klijndijk. Daarover zullen Dorpsbelang Klijndijk en de Historische vereniging Carspel Oderen zich gaan beraden.
Het bronzen kunstwerk heeft negenduizend euro gekost. De historische vereniging Carspel Oderen heeft aangifte gedaan bij de politie. Een diefstal door criminelen – rovers en helers –  voor de bronswaarde van nog geen 50 euro beroven een dorp van een prachtig beeld.  

 

Wie was Max Douwes?

Max Douwes heeft met zijn werk een buitengewoon belangrijke bijdrage geleverd aan de belangstelling voor de Drentse taal en de regionale omroep van Drenthe. Deze geboren Klijndijker kluisterde jarenlang duizenden luisteraars in het Noorden met zijn serie Mans Tierelier löp met zien dweellocht deur Drenthe aan de regionale radio.

Max Douwes heeft niet alleen voor Drenthe veel betekend, maar ook als televisiemaker  bij de NCRV heeft hij zijn sporen verdiend.

Bij de NCRV was hij onder meer regisseur van populaire tv-series als Stiefbeen en Zoon, Swiebertje en De scheepsjongens van Bontekoe.

De sokkel wordt omgeven door een aantal zwarte en witte tegels, die zijn betekenis voor de damproblematiek symboliseert. Naast zijn radio en tv-werk verzorgde Douwes namelijk wekelijks in diverse kranten damrubrieken, waarin hij de lezers damproblemen voorschotelde. Hij genoot op dit terrein landelijk aanzien.


PERSBERICHT              Exloo, november 2013

 

ZONDER IJSTIJD GEEN CARSPEL ODEREN

 

Op woensdag 20 november houdt Fred van den Beemt, archeoloog verbonden aan AWN, Vereniging van vrijwilligers in de Archeologie,  een inleiding met de titel Zonder IJstijd geen Carspel Oderen.

 

Fred van den Beemt geeft uitleg over hoe de omgeving van Odoorn en Exloo er 200.000 jaar geleden uitzag. Wanneer en hoe is Drenthe ontstaan? Wat zit er onder onze voeten als we door onze dorpen wandelen? Vragen komen aan de orde zoals ‘waar komen al die keien toch vandaan? Wat voor mensen hebben in de prehistorie in onze omgeving gewoond en waarom? Waarom zagen zij de plek die nu Odoorn of Exloo heet als hun woonplaats? Wat hebben zij er gedaan? Hoe leefden zij? Waarom zijn ze vertrokken of zijn zij gebleven?’

 

Aan de hand van beelden over het ontstaan van Drenthe en over de mensen die hier vanaf de prehistorie het Drentse land bewoonden en bewerkten, wordt geprobeerd deze vragen te beantwoorden.