PERSBERICHT

 

GROETEN UIT RIGA

 

Op woensdag 22 oktober houdt directeur Hendrik Hachmer van het Veenkoloniaal Museum uit Veendam voor de leden van de Historische Vereniging Carspel Oderen en andere belangstellenden een lezing met dia’s met de titel Groeten uit Riga. Henk Hachmer is geen onbekende in geschiedenisland. In de afgelopen jaren heeft hij al een aantal malen prachtige lezingen gehouden voorde HV Carspel Oderen.De bijeenkomst is in Cultureel Centrum 11 (voorheen Kerk 11), Zuiderdiep 505 in Valthermond en begint om 20.00 uur.

 

Herinneringen aan de Oostzeevaart
In de 19de eeuw voeren honderden relatief kleine schepen vanaf de Groninger en Drentse VeenkoloniŽn naar de Oostzee. vanaf de 19e eeuw begon de zeevaart explosief te groeien. Deels kwam dit door de toenemende vraag naar hout in de veenkoloniŽn. Door de ontginning en vergraving van het veenmoeras ontstonden lange rechte kanalen. Langs de kanalen werden huizen, boerderijen, allerlei bedrijfjes en fabrieken gebouwd. De vraag naar bouwmaterialen steeg daardoor al in de 18e eeuw explosief. Waar gebouwd wordt ontstaat o.a. een toenemende vraag naar hout. Een deel van het hout kwam uit de bossen van het aangrenzende Drenthe, maar de toelevering was lang niet genoeg. De belangrijkste leveranciers van hout aan het noorden van Nederland kwamen uit Noorwegen. In de loop van de 19e eeuw ontstonden er langs het kanaal steeds meer houtzaagmolens. Eigenaren van deze molens gingen in toenemende mate zelf hout importeren. Houtzaagmolenaars waren in de Groninger veenkoloniŽn bijna altijd tevens reder en bezaten vaak meerdere zeeschepen. Voorbeelden zijn K & J. Wilkens te Veendam, Maathuis te Sappemeer, Hooites te Hoogezand en Koerts te Oude Pekela. Giezen te Muntendam noemde zijn houtzaagmolen zelfs 'De Zeevaart'.

De zeeschepen beperkten zich natuurlijk niet alleen tot de aanvoer van hout. In de loop der tijd werden producten als cokes uit Engeland, rogge en tarwe uit Estland, Letland en Litouwen en wijn uit Frankrijk minstens zo belangrijk. In de loop van de 19e eeuw vonden steeds meer zeeschepen hun domicilie in een van de lintdorpen langs het kanaal. In tijden dat het slecht ging in het veen schakelden binnenschippers vaak over op de buitenvaart. Bewijzen daarvoor zijn bijvoorbeeld te vinden in 1830.Door de Belgische opstand ging het slecht met de Hollandse economie. De turfhandel, die afhankelijk was van de afname in Holland zakte totaal in. Tientallen binnenschippers lieten toen noodgedwongen hun schip registreren als buitenvaarder. Met relatief kleine schepen voer men dan bijvoorbeeld op Engeland en Duitsland. Sommigen keerden na herstel van de markt weer terug op de binnenvaart, maar velen bleven de zeevaart trouw en lieten zelfs grotere schepen bouwen op Veenkoloniale werven. De zeevaart kwam omstreeks 1860 tot een hoogtepunt. Het bracht voorspoed, maar ook veel leed. Zo verloren Roelf Sloots uit Eexterveen en Willemtien Harmsen uit Gasselternijveen tijdens een storm hun acht jarige zoontje, maar ze werden voortreffelijk opgevangen door mensen uit Litouwen. Jarenlange vriendschap ontstond. Zo zijn er nog vele herinneringen, mooi en droevige.  Bij veel mensen in de VeenkoloniŽn is nog Russisch porselein te vinden of zogenaamde Riganappen en zilveren Oostzeelepels. Natuurlijk zijn er ook de anekdotes, de brieven en de correspondentie.


PERSBERICHT             Exloo, februari 2014


Musical De Opgejaagden wint  DHV-prijs 2013 met musical

 

Het Odoornse musicalproject De Opgejaagden is winnaar van DHV-prijs 2013. Deze prijs voor de Drentse geschiedenis wordt jaarlijks uitgereikt door de Drentse Historische Vereniging. De Historische Vereniging  Carspel Oderen heeft deze musical voorgedragen. Twee jaar terug werd door Carspel Oderen Eva Dubbelboer vanwege haar boek Klaas Prummel, zijn werk in 2e ExloŽrmond, voorgedragen. Zij ontving toen de DHV-prijs 2011.

Voorgedragen door HV Carspel Oderen

De historische vereniging  heeft aangegeven dat in het afgelopen jaar de musicalgroep op een indrukwekkende wijze het verhaal van verzetsgroep Albert Zefat en de Joodse onderduikers onder de aandacht heeft gebracht van bijna vierduizend mensen en kinderen uit de hoogste klassen van de basisscholen in de gemeente.

4000 bezoekers
De Opgejaagden, een oorlogsverhaal over het Onderduikershol in Valthe was vorig jaar te zien in de oude melkfabriek in Odoorn en ging over de verzetsgroep van Albertus Zefat en de Joodse onderduikers in Valthe. De musical trok afgelopen zomer vierduizend toeschouwers tijdens negen uitverkochte voorstellingen in de voormalige melkfabriek in Odoorn. De Opgejaagden werd verkozen uit elf genomineerden. De prijs wordt in mei uitgereikt in Odoorn.

Criteria
De musical voldoet naar de mening van de jury in alle opzichten aan de criteria voor de DHV-prijs want het bevordert de belangstelling voor de Drentse geschiedenis, het beschikt over duidelijke inhoudelijke kwaliteiten, terwijl het ook een aantrekkelijke vormgeving heeft, het is origineel en toegankelijk, en het heeft een groot bereik gehad en mag als voorbeeld gelden van een andere manier van geschiedenis bedrijven dan de meer gebruikelijke methoden.


PERSBERICHT             Exloo, februari 2014

 

ONTHULLING HERDENKINGSPLAAT KUIL EESERBOS

 

Zaterdagmorgen 1 maart onthult wethouder Wil Luchjenbroers van de gemeente Borger-Odoorn, samen met een aantal kinderen van de openbare Daltonschool uit Ees, een herdenkingsplaat bij een vermoedelijke fusilladeplaats in het Eeserbos. Vorig jaar is door (oud) inwoners van het kerspel Oderen de kuil weer uitgegraven. Op de herdenkingsplaat is de tekst afgedrukt, die dominee Harm van Lunzen schreef in 1965 in het mei-nummer van zijn kerkkrantje.

 

Adoptie door Daltonschool
Afgelopen week hebben leerlingen van groep 7 en 8 van de Daltonschool uit Ees de takken en bladeren uit het gat verwijderd.
Zaterdag adopteert de
Daltonschool uit Ees deze bijzondere plaats. Jaarlijks wordt aandacht aan dit verhaal besteed en de leerlingen onderhouden deze plaats.

Niet alles is duidelijk

Ondanks diverse navorsingen blijft de kuil van twintig bij drie meter en een meter diep in het bos bij Ees, even over de grens van de voormalige gemeente Odoorn, een nooit opgeloste en mysterieuze zaak. Dertig ter dood veroordeelden zouden hier, wil het verhaal, worden gefusilleerd. Deze kuil zou als massagraf dienen. Maar de Poolse bevrijders (april 1945) rukten zo snel op dat de bezetter geen kans zag de ter dood veroordeelden om het leven te brengen. Wie waren deze mensen? Dat is nooit aan het licht gekomen. Vlak na de bevrijding ging het gerucht dat er een lijst met namen was.

 

Bij deze bijeenkomst zijn ook Gerda en Geert Hoving aanwezig. Hun vader, Dolf Hoving, hield zonder het op dat moment te beseffen waarschijnlijk een tweetal massagraven in de bossen van Exloo leeg door in april 1945 een tweetal Duitsers op de weg Rolde-Borger neer te schieten. Deze doodgeschoten Duitsers moeten een nooit teruggevonden lijst bij zich hebben gehad met de namen van lieden die opgepakt moesten worden in deze omgeving.


PERSBERICHT             Exloo, maart 2014


DRENTSE VERHALEN

 
Op donderdag 27 maart verzorgt amateurhistoricus Huib Minderhoud uit Dalen een avond met Drentse verhalen. De bijeenkomst is het Wapen van Exloo, Hoofdstraat 8, in Exloo en begint om 20.00 uur. Huib Minderhoud kennen we van eerdere lezingen over begrafenissen, godsdienstige ontwikkelingen en zijn excursie door Coevorden.

 

Drentse verhalen.

Tijdens het schrijven van zijn boek Dwars door Drenthe (1986) ontmoette hij veel Drenten met een verhaal, van hoog tot laag. Ook voor het schrijven van zijn Mo(nu)mentjes in het Maandblad Drenthe (Drenthe Totaal) en in de Hoogeveense Courant zwierf hij van boerschap naar dorp naar stad en vond overal objecten, huizen en gebouwen met historische en persoonlijke verhalen. Zijn verhalen gaan dus altijd over gebeurtenissen in het leven van mensen van vroeger, vaak heel herkenbaar met nog sporen in het heden. Enige fantasie bij het leggen van verbanden of bij de weergave van menselijke ontmoetingen is hem daarbij niet vreemd

 

Minderhoud was redacteur van het maandblad Drenthe en het daarop volgende Drenthe Totaal; voor beide bladen schreef hij artikelen. Voorts schreef hij voor de Hoogeveensche Courant en verleende hij zijn medewerking aan diverse regionaal-historische boeken. Van 1990-1996 was hij volmacht/penningmeester van de Drentse Schrieverskring. Als verteller vervult hij veel spreekbeurten. In Coevorden was hij o.a. voorzitter van het Stedelijk Museum Drenthe's Veste en van de historische vereniging Stadt en Heerlickheydt Coevorden. In deze stad treedt hij op als stads- en kasteelgids.


PERSBERICHT              Exloo, mei 2014

 

MUSICAL DE OPGEJAAGDEN ONTVANGT DHV-PRIJS 2013

 

Woensdag 7 mei ontving Josh Hassing in cafť De Boshof, namens de musicalgroep Heidebloem de DHV-prijs 2013 voor de musical De Opgejaagden. Josh Hassing was schrijver en hoofdrolspeler van deze musical. Deze prijs voor de Drentse geschiedenis, met een geldbedrag van 1000 euro, werd uitgereikt door voorzitter Marten Mulder van de Drentse Historische Vereniging.

De musicalgroep won de prijs voor de musical, die ging over het verhaal van de verzetsgroep van Albertus Zefat en de joodse onderduikers in Valthe. De Historische Vereniging Carspel Oderen heeft deze musical voorgedragen. De groep is nu bezig met een nieuwe musical: Het andere Achterhuis. Deze musical gaat over de gebeurtenissen in een keuterboerderij in Stadskanaal waar vijftien onderduikers de oorlog doorbrachten en gaat op 8 mei 2015 in Odoorn in premiŤre.

De musical voldeed naar de mening van de jury in alle opzichten aan de criteria voor de DHV-prijs want het bevordert de belangstelling voor de Drentse geschiedenis, het beschikt over duidelijke inhoudelijke kwaliteiten, terwijl het ook een aantrekkelijke vormgeving heeft, het is origineel en toegankelijk, en het heeft een groot bereik (4000 bezoekers) gehad en mag als voorbeeld gelden van een andere manier van geschiedenis bedrijven dan de meer gebruikelijke methoden.


PERSBERICHT             Exloo, november 2014

SINTERKLAAS

Op woensdag 3 december houdt dr. Henk Nijkeuter uit Gieten voor de leden van de Historische Vereniging Carspel Oderen en andere belangstellenden een lezing over Sinterklaas. In deze lezing wordt de geschiedenis van het Sint-Nicolaasverhaal verteld. De rol die Sint-Nicolaas als heilige, die bescherming bood aan zeelieden, die het opnam voor huwbare vrouwen en die vermoorde kinderen op wonderbaarlijke wijze tot leven wekte, wordt uitvoerig belicht. Volksliederen waarin hij naar voren komt als een gulle gever worden getoond en verklaard. De bijeenkomst is in restaurant De Boshof, Boshof 1 in Odoorn en begint om 20.00 uur.

 

Halverwege 19e eeuw

De figuur die wij als Sinterklaas kennen dateert pas van na 1850. Vanaf dat moment rijdt hij op een witte schimmel, heeft een knecht en komt eens per jaar per stoomboot naar Nederland.  Maar hoe zag de Sint er voor die tijd uit? En wat vierden de mensen toentertijd?

Halverwege de 19e eeuw verschijnt er in Nederland naast Sinterklaas een ook donkere dienaar, later ‘Zwarte Piet’ genoemd die hem gaat assisteren met het belonen en bestraffen van de jeugd. Wanneer, waarom en hoe is onze Zwarte Piet ontstaan? Waarom draagt hij een pagekostuum?  Bestaan er ook buitenlandse voorbeelden van hem? In de afgelopen jaren heeft Neerlandicus en historicus Henk Nijkeuter veel informatie over Zwarte Piet en zijn voorlopers gepubliceerd. In deze lezing zal hij ook verslag doen van een studiereis die hij naar Turkije maakte: de geboorteplaats van de historische Sint-Nicolas.

Vele nieuwe feiten, liedjes en afbeeldingen van onze gulle kindervriend zult u tijdens deze lezing horen. Alles wordt eens op een rijtje gezet en zo veel mogelijk theorieŽn over de afkomst van de goed heilig man en zijn knecht worden verklaard.