PERSBERICHT             Exloo, maart 2012

 

GESCHIEDENIS VAN EXLOO, REL IN ODOORNER KERK, VEENLIJK EN KLEUTERJUF IN VALTHE

 

Spitwa(a)rk begint met het tweede deel over de geschiedenis van Exloo. Het begint eind 19e eeuw en eindigt in onze tijd. Uit de krant gaat over een rel in de kerk van Odoorn in het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw. Jan Haikens belicht de vondst van een veenlijk, de man van Exloërmond. Marchinus Elting vertelt over kleuterjuf Jantje Schrik. Zij begon in Valthermond en werkte later in Valthe. Oderen verandert, gaat over de openbare lagere school in 2e Valthermond. Herkent u het nog? is een foto van het schaapscheerderfeest eind jaren zeventig. De middenplaat is een afbeelding uit 1924 van een groep voor het station van Zandberg. De voorplaat toont het pand schilder Tiens Eerenstein (nu kapsalon Saphas) en bakkerij Kruize (nu Brinken vakantieappartementen)  in Odoorn.

 

Exle, Ekeslo, Eksello of Exloo

In twee delen vertelt de werkgroep Exloo(Tinus ten Berge, Roel Everts, Henk Smeman en Piet Wiffers) over de  veranderingen in het dorp en de samenleving, die zich voltrokken onder invloed van belangrijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in de wereld. In dit nummer het tweede deel tot 1832 tot begin deze eeuw.

 

Vrijzinnigen Odoorn voelen zich gekrenkt door woorden predikant

Deze keer een artikel uit begin mei 1963 uit het Nieuwsblad van het Noorden, met de titel Vrijzinnigen Odoorn voelen zich gekrenkt door woorden predikant. Dominee Hendrik van Dijk uit 2e Exloërmond sprak vanaf de kansel:  ‘In Odoorn verloochent men evangelie en spot er mee.’ Tijdens de dienst verliet een groot deel van de gemeente de kerk.

 

De man van 1e Exloërmond

Jan Haikens schrijft over het veenlijk dat op donderdag 15 mei 1914 tussen Nieuw-Buinen en 1e Exloërmond werd gevonden en voor korte tijd de Drentse gemoederen heeft weten te verhitten. Het lijk werd gevonden door H. Mensing bij het turfgraven op een halve meter diepte in het veen. Zes dagen later werd het overgedragen aan het Drents Museum.

 

Kleuterjuf Jantje Schrik

Marchinus Elting vertelt over Jantje Schrik. Ze was zeventien jaar toen zij in 1951 in haar geboorteplaats Valthermond begon als leidster aan wat toen heette de ‘bewaarschool’ voor kleuters. Een opleiding daarvoor had ze niet. Gewoon een paar dagen ‘meelopen’ met je voorganger was voldoende. Jantje begon met een klas van 40 kinderen. In 1952 kwam ze aan de Jan  Hadders Jzn. kleuterschool in Valthe. Een artikel met een aantal klassenfoto’s uit Valthe en Valthermond. 


PERSBERICHT             Exloo, juni 2012

  

TWEEHONDERD  JAAR PREDIKANTEN IN ODOORN,  LUIDKLOKKEN  IN VALTHERMOND DRENTSE BOERMARKEN EN VAN LUNZEN LAAKT KERKDIENST

 

Spitwa(a)rk begint met de geschiedenis van de Oringer predikanten. De Odoorner kerk was eeuwenlang de enige kerk in de gemeente Odoorn. Geert van Rossum Hzn.en Roelof Hoving doken in de geschiedenis van de kerk en zijn predikanten.

In de Tweede Wereldoorlog vorderde de bezetter kerk en luidklokken. Jakob Westendorp vertelt over de verdwenen luidklokken in Valthermond.
In Spitwa(a)rk stond de vorige keer het verhaal Vrijzinnigen Odoorn voelen zich gekrenkt door woorden predikant. Harm van Lunzen reageert in de maand daarop in Het Kerkkrantje.
Tinus Reitsma schreef over de Drentse Boermarken. In Herkent u het nog? deze keer een foto over een vossenjacht in de gemeente Odoorn omstreeks 1948. In Oderen verandert een foto uit 1915 in 1e Exloërmond met daarop de smederij van Hilbert Boers (nu nummer 74). De middenplaat toont de familie Bots-Noach in

1e Exloërmond. Ook aan de uitreiking van de DHV-prijs voor de Drentse geschiedenis voor het jaar 2011 aan Eva Dubbelboer wordt aandacht besteed.

De christelijk school west uit 2e Exloërmond kort na de bouw in begin van de 20e eeuw siert de voorplaat.

 

Tweehonderd  jaar predikanten in Odoorn

Van Rossum deed onderzoek naar  geschiedenis van de kerk te Odoorn en de predikanten die daar hebben gestaan. In dit eerste deel wordt samen met Roelof Hoving een deel van de predikanten van de laatste 200 jaar onder de loep genomen.

 

De luidklokken van Valthermond

Het vorderen van kerkklokken en luidklokken van andere gebouwen en begraafplaatsen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog was één van de vele maatregelen die de Duitsers ons oplegde. Het was een onderdeel van de Metaalverordeningswet van 1942. In de Duitse oorlogsindustrie was veel metaal nodig. Jacob Westendorp vertelt wat er met de Valthermondse klokken gebeurde.

 

Harm van Lunzen reageert fel op kerkdienst

Een boze en uiterst gekrenkte dominee Harm van Lunzen reageert in felle bewoordingen in Het Kerkkrantje op het optreden van dominee Hendrik van Dijk in 1963. Kerkgangers beleefden volgens Van Lunzen een droevig schouwspel (en ‘hoorspel’).

 

Drentse boermarken

Tinus Reitsma uit Borger schrijft over de Drentse Boermarken. Marke betekent grens. De marke is een begrensd gebied. In de tijd dat de Germanen zich (reeds voor Christus) op vaste plaatsen in Nederland vestigden en akkerbouw gingen bedrijven, zijn eigenlijk de eerste Marken ontstaan. 


PERSBERICHT             Exloo, oktober 2012

  

TWEEHONDERD  JAAR PREDIKANTEN IN ODOORN,  SPEURTOCHT NAAR HUNEBEDDEN, PALINGTREKKEN EN JOBKIEN STEVENS

 

Spitwa(a)rk begint met het tweede deel van de geschiedenis van de Oringer predikanten. Geert van Rossum Hzn. en Roelof Hoving doken in de geschiedenis van de kerk en zijn predikanten.

Jan Wierenga schijft over het archeologisch onderzoek dat dit jaar plaatsvond bij de hunebedden D36 en D37. Jakob Westendorp vertelt over het palingtrekken, een spel dat tijdens het 25-jarig bestaan van Valthermond in 1879. De rubriek uit de krant verhaalt over de opening in 1961 van de camping ’t Vlintenholt. Marchinus Elting interviewde in 2005 Jobkien Stevens-Kalter, een vrouw die 53 jaar in Exloo woonde en daarover vertelde. Nieuw is de column van Jan Wierenga. Deze keer gaat het over de veranderingen van het landschap tussen Exloo en Odoorn. Herkent u het nog? heeft deze keer een schoolfoto uit 1922 van de lagere school Oost 1e Exloërmond. De middenplaat toont de dameshandbalvereniging Valthe in 1955. De oude school van Valthe aan de Schoolstraat in de jaren vijftig siert de voorplaat.

 

Tweehonderd  jaar predikanten in Odoorn

De Odoorner kerk was eeuwenlang de enige kerk in de gemeente Odoorn. Van Rossum deed onderzoek naar  geschiedenis van de kerk in Odoorn en de predikanten die daar hebben gestaan. In dit tweede  deel wordt samen met Roelof Hoving een deel van de predikanten van de laatste 200 jaar onder de loep genomen.

 

Speurtocht naar hunebedbouwers

Hunebedden zijn de fascinerende overblijfselen van een prehistorische beschaving. De stenen grafkelders en hun bouwers hebben generaties onderzoekers in hoge mate geïntrigeerd en bezig gehouden. Eerder dit jaar kregen archeologen bij Valthe door een misverstand een unieke kans wat meer duidelijkheid te verkrijgen. In dit artikel wordt verslag gedaan van de gebeurtenissen.

 

Palingtrekken

Het feest dat in 1879 werd gevierd ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Valthermond vond in de buurt van de Kavelingbrug plaats. De  meeste belangstelling ging uit naar het palingtrekken, een wreed spel. De palingen werden levend aan een spantouw bevestigd en  flink met groene zeep ingesmeerd. Boven het kanaal was aan het touw een flink aantal palingen stevig vastgeknoopt. Vanaf een praam gingen de deelnemers achter op een houten roeiboot staan. De bedoeling was dat het bootje snel onder de lijn met de glibberige palingen werd door getrokken, waarbij de speler moest proberen één of mogelijk meer palingen van de lijn te trekken.

 

Camping ’t Vlintenholt geopend

Deze keer een artikel van 7 juli 1961 uit de Provinciale Drentsche  en Asser Courant over het kampeerterrein ’t Vlintenholt in de staatsbossen van Odoorn. De Emmer Courant schreef die dag: ‘De boswachterij Odoorn heeft een camping gekregen, die uitblinkt doorligging en accommodatie.

 

Jobkien Stevens-Klater: 53 jaar in Exloo

Marchinus Elting sprak in 2005 met Jobkien Stevens, oud-inwoonster van Exloo. Zij woonde meer dan 50 jaar in Exloo en  vertelt over haar leven, maar ook over het werk van haar man op de melkfabriek en de middenstanders die er in het dorp woonden.  


PERSBERICHT             Exloo, december 2012

 

BOESJESKAMP, TWEE FANTASIEVERHALEN EN ALKEDINA SNOEIJING OVER HAAR LEVEN IN ORING

 

Het vierde nummer van Spitwa(a)rk begint met een artikel over het perceel Boesjeskamp aan de Oude Valtherzandweg. In 1927 is dit verkocht aan Johannes Hendricus van Burkom uit Den Haag. Met de nieuwe eigenaar brak een opmerkelijk periode aan. Roel Sanders vertelt daar over.

Jan Wierenga schrijft over in zijn column Rondblik over de vervalsingen in de archeologie. Ook het Carspel Oderen beleef daarvan niet verschoond. Het huis in Eppiesbergie van Kiara Lok (13) uit Valthe en Drenthe, rond 3400 voor Christus van Okki Poortvliet (13) uit Odoorn, de twee winnaars van de schrijfwedstrijd, vormen het hart van dit nummer. Marchinus Elting sprak in 2005 met de 95-jarige Alkedina Snoeijing-Huizing. Een verhaal over haar leven in Odoorn. Herkent u het nog? brengt een oude schoolfoto uit 1916 van de school uit Valthe. Alleen meester Jeuring is tot nu toe herkend. In Oderen verandert is café Pras uit Valthermond onderwerp. De middenplaat toont een groep aardappelverladers (1935) uit Exloo. De schilders Jan Sijbring en Klaas Hes (jaren’50 ) sieren de voorplaat.

 

Boesjeskamp

In het verhaal Boesjeskamp begint met de verdeling van de markegronden rondom Exloo in 1853. Bij de gronden die buiten de verdeling van de markegronden vielen hoorde het perceel aan de Oude Valtherzandweg. Johannes Hendricus van Burkom  bouwde daar een zomerhuisje. Van Burkom was bioloog, maar fotografeerde ook graag. De resultaten daarvan toonde hij meermalen voor het Exloër publiek in het hotel Bussemaker.

 
Het huis in Eppiesbergie

Het verhaal gaat over een groep kleine mensen die wonen in het gebied dat nu Klijndijk heet. In die tijd zijn er drie soorten mensen; de grote mensen, de gewone mensen en de kleine mensen. De kleine mensen woonden, in wat nu Klijndijk heet. De gewone mensen woonden in wat nu Valthe heet en de grote mensen in wat nu Borger heet. Een spannend avontuur volgt.

 

Drenthe, rond 3400 voor Christus

Een spannend verhaal over een groep mensen die in ons gebied komen wonen. De schrijfster vertelt over hun dagelijks leven, de jacht, het eten het overlijden van de hoofdman Werd en over de begrafenis en over de opvolging.

 

Genietend van de riekdom van het leven

Een verhaal over het dagelijks leven in Odoorn vanaf het begin van de vorige eeuw. Alkedina Snoeijing-Huizing (1910) heeft, tot haar dood in 2006, in Oring gewoond. Ze geeft een inkijk in haar kindertijd, schooltijd, huwelijk en vertelt over de winkels en wat er zoal gebeurde in het dorp.