Een greep uit Spitwa(a)rk nr. 4

DECEMBER 2022

Nieuwe Spitwa(a)rk: hunebedden Exloo, christelijk onderwijs Valthermond, oorlogscriminaliteit 1e Wereldoorlog, winteravond en es en- veldwegen


Spitwa(a)rk begint met de twee hunebedden die Exloo rijk is, een in het Hunzebos en een ten noorden van Exloo, in het Staatsbos. Roel Sanders gaat in op de geschiedenis en ligging van de hunebedden.


Jakob Westendorp dook in de geschiedenis van het christelijk onderwijs in Valthermond. Hij vertelt over de totstandkoming van School 49 en School 87.

In de Eerste Wereldoorlog was er kleine criminaliteit aan de grens van onze gemeente, dus in het veengedeelte. Hoe dat ruim honderd jaar geleden ging, beschrijft Albert Eggens.
Van Harm Tiesing een oud verhaal met de titel Winteravond.
Misschien heeft u ze al gezien, de es- en veldnamenbordjes rond Exloo? Roelof Hoving schrijft over dit project.

In de rubriek Herkent u het nog? een fotokaart van smederij Van Gerner in Odoorn uit begin vorige eeuw.


In Jan Wierenga’s column Rondblik gaat het over de Valtherschans. Hij vertelt over de geschiedenis van deze aarden wal en Wierenga is een stuk historie weer tot leven gewekt


De Middenplaat is, met veel foto’s gewijd aan het 25-jarig jubileum van Carspel Oderen.


Uit de krant is een artikel uit 1953 over het dan komende eeuwfeest van 2e Exloërmond.
Op de voorplaat de woning aan de Valtherweg in Odoorn, nu van de familie Dekens, gefotografeerd in de jaren dertig van de vorige eeuw.

De hunebedden van Exloo

Exloo heeft twee hunebedden(D31 en D30). Een in het Hunzebos, zuidelijk van Exloo en een in het Staatsbos. Hunebed D31 heeft een merkwaardige geschiedenis ondergaan. Sanders schrijft ook over de ligging en over onderzoekers uit Engeland.

Christelijk onderwijs in de Valthermond

De behoefte aan bijzonder onderwijs in Valthermond ontstond eind 19e eeuw. In de veenkoloniën was het een lappendeken van kerkelijke gezindten. In Valthermond waren de gereformeerden (1891) en de orthodox hervormden (1898) de grootste. Zij wilden eigen scholen stichten. Het duurde tot 1916 voordat de eerste christelijke school hier startte

Oorlogscrisiscriminaliteit in de Eerste Wereldoorlog

In de Eerste Wereldoorlog was er schaarste en er waren diverse regels om levensmiddelen in ons land beschikbaar en betaalbaar te houden. Velen probeerden door ontduikingen extra geld te verdienen. Oorlogscrisiscriminaliteit kwam ook hier voor, bijvoorbeeld Dikbroeken, Vetstukken en andere delen van Valthermond.

Winteravond

Harm Tiesing neemt ons mee naar begin vorige eeuw en vertelt hoe een vreemdeling in oostelijk Drenthe werd geholpen. Het verhaal laat niet weten waar het zich afspeelde, maar het zou ook in ons kerspel kunnen zijn. Ze zochten hier een bestaan. Ze hadden verwacht met het binden van heidebezems en boenders de kost te kunnen verdienen. Het liep anders.

Es- en veldwegenborden rond Exloo

Het dorp Exloo en omgeving is sinds kort voorzien van 54 naambordjes bij 27 es- en veldwegen. De bordjes staan bij de zandwegen op de es en bij de veldwegen in het veen. U leest hoe dit project is gefinancierd en gerealiseerd.

Het tijdschrift wordt, indien gewenst, op verzoek toegezonden. Het blad is verkrijgbaar bij supermarkt Coöp Odoorn, het Vervenershuus in Valthermond, de bibliotheek Odoorn en boekhandel Boelens (Emmermeer).

Roelof Hoving
Tel: 0591-549268 (privé)
06-29560994

 

ODEREN VERANDERT

Jan Wierenga’s column

De boekenkast bij Jan buigt door, niet veel maar genoeg om de kast het uiterlijk te verschaffen van een vermoeid pakhuis vol kennis en informatie; een bijna niet meer te dragen last voor een meubelstuk, dat ook al wat op leeftijd begint te raken.

In Jan Wierenga’s column Rondblik komt het gaat het over de Valtherschans. Hij vertelt over de geschiedenis van deze aarden wal en Wierenga is een stuk historie weer tot leven gewekt