Een greep uit spitwa(a)rk nr.4

December 2020 

Volksleven op de Hondsrug, Sunt Steffen, winkel Smeman, feesten in Valthermond en Valthe rond 1900

 

Het vierde extra dikke nummer van dit jaar komen diverse dorpen aan de orde.

Alida de Vries vertelt in Volksleven op den Hondsrug over de gewoonten in Exloo in de oorlogsjaren. Marchinus Elting en Wim Oosting spraken met Henk en Rikie Smeman over hun manufacturen)winkel in Exloo.
Jacob Westendorp schrijft over twee oude gebruiken met Sunt Steffen (tweede kerstdag) in Valthermond. Daarna een mooi artikel over twee dorpsfeesten (1903 en 1953) in Valthermond. In het laatste artikel gaat over Valthe rond 1900.

Jan Wierenga schreef Uit de tijd, een mooie Rondblik over het fenomeen ‘tijd’.
In herkent u het nog?, zien we een foto van het Zuidenveldbestuur van begin vorige eeuw. In Oderen verandert gaat het over bedrijf het Dubex in 2e Exloërmond. In Uit de krant geniet cafébaas Harm Pras uit Valthermond van een serenade van Soli Deo Gloria.
Op de voorplaat een groepje plattelandsvrouwen uit Odoornerveen uit 1976 en de Middenplaat wordt ingenomen door de Landbouwvereniging 2e Exloërmond, die op 3 juli 1950
een dagje uit was naar Rotterdam.

 

Volksleven op de Hondsrug

In dit uitgebreide artikel krijgen we, dankzij veel oude foto’s een mooi beeld van Exloo en gewoonten in de oorlogsjaren. Het dorp, de schaapskudde, vervoer, schapenprijzen, slachten naoberplicht en de strijd tussen Odoorner langsteerten en Exloër taaten komen aan de orde.

Sunt Steffen

Een artikel over twee oude gebruiken met Sunt Steffen in Valthermond en Zandberg: het Steffenlopen, in de volksmond ‘Kou-steffen’ genaamd en het Steffenrijden. Sint Stephanus is de schutspatroon van de armen, het vee en de ruiters. Zijn naamdag valt op tweede kerstdag.

 

Het tijdperk Smeman

De eerste mensen met de achternaam Sme(e)man kwamen rond 1800 vanuit het graafschap Bentheim naar onze omgeving. Rikie en Henk vertellen over het ontstaan en de ontwikkeling van hun (manufacturen)winkel. In 1916 liet Jan Seman, de opa van Henk een winkelpand bouwen. In 1998 stopten Henk en Rikie met de in de loop van de jaren stevig uitgebreide winkel. In 2019 werd het pand gesloopt.

Feesten in Valthermond

In 1903 bestond Valthermond 50 jaar en in 1953 vierde het grootste dorp in ons kerspel het 100-jarig jubileum. Dankzij krantenknipsels krijgen we een idee hoe die feesten werden gevierd. Ook lezen we hoe commissaris Cramer en burgemeester Van Roijen lovende woorden spreken over het dorp.

Valthe rond 1900

De redactie heeft een bundel verhalen van Gerrit Kuipers, die over het begin van de vorige eeuw gaan en waaruit blijkt hoe men in Valthe leefde. Gebruiken en leefwijze, die ook gelden voor andere zanddorpen. Deze keer een inleidend artikel.

Het tijdschrift wordt, indien gewenst, op verzoek toegezonden. Het blad is verkrijgbaar bij Warenhuis Geerts in Exloo, bibliotheek en het Vervenershuus in Valthermond, de bibliotheek Odoorn en boekhandel Boelens (Emmermeer).

 

ODEREN VERANDERT

2e Exloërmond

Dubex: verleden en heden

Jan Wierenga's column

De boekenkast bij Jan buigt door, niet veel maar genoeg om de kast het uiterlijk te verschaffen van een vermoeid pakhuis vol kennis en informatie; een bijna niet meer te dragen last voor een meubelstuk, dat ook al wat op leeftijd begint te raken.

Jan Wierenga’s column Rondblik heeft deze keer als titel 'Uit de tijd'.