Een greep uit spitwa(a)rk nr.2

Juni 2020:

 SPITWA(A)RK  IN  KLEUR:  BLOEDBARG, PINKSTERMAANDAG, 17e-EEUWSE POT BIJ  VALTHE, ADRESAANDUIDING

 

Het tweede nummer van Spitwa(a)rk, is grotendeels in kleur. Het begint met een artikel van Geert Smit. Hij belicht het ontstaan van de bloedbarg bij Poolshoogte. Een artikel met veel oude foto’s. Harm Tiesing schrijft over pinkstermaandag, een dag waarop men vroeger bijzondere spelletjes deed.  Het artikel Vincent van Vilsteren gaat over een 17e eeuwse pot, gevonden bij de Valtherschans. Jacob Westendorp gaat in op de adresaanduiding in Valthermond door de jaren heen. De voorplaat is een kleuren-ansichtkaart van de Eendenkuil in Odoorn van zo’n 50jaar geleden. Jan Wierenga’s column Rondblik gaat over oude ploffietsen. De rubriek Herkent u het nog? is een foto met een groep personen voor bakkerij Vos in Valthe. Op de Middenplaat staat een elftalfoto van Valther Boys uit 1970. De rubriek Uit de krant gaat over Perikelen rond scheepvaart en waterpeil in 2e Exloërmond.

 

De bloedbarg van Exel

Dit artikel, in het Drents, van oud-Exloër Geert Smit gaat over Poolshoogte. Een heuvel met uitkijktoren in de boswachterij Odoorn. In 1934, bij de tweede ontginningsfase van het gebied werd, in opdracht van boswachter Meelker, een heuvel van 13 meter hoogte opgeworpen. Het ontwerp was van Meelkers zoon, . Hij bedacht ook de naam Poolshoogte. De klus werd verricht vanuit de werkverschaffing.

Pinkstermaandag

Vroeger was pinkstermaandag een dag waarop mensen zich vermaakten met allerlei spelen. Tiesing was een verzamelaar van bijdragen uit het volksleven en deze dag  kwam toentertijd met vette letters in de almanak voor. Het was een dag  voor volksuitspanning. Tiesing vertelt over mooie en minder mooie activiteiten, zoals katknuppelen, op hanen slaan, harddraverijen, stoethappen en andere spelletjes.

Een 17e-eeuwse pot bij de Valtherschans.

Vincent van Vilsteren, oud- conservator archeologie van het Drents Museum, richt zich op het mysterie van de bronzen kookpotten. In Spitwa(a)rk wordt een 17e-eeuwse pot, gevonden bij de schans van Valthe, voor het voetlicht gebracht. Achter deze vondst gaat meer schuil dan men op het eerste gezicht zou denken. De pot is in 1878 voor fl. 5,00 aangekocht, door bemiddeling van de burgemeester van Odoorn, J.G. Borgesius, door het Provinciaal Museum van Oudheden (nu het Drents Museum).

 

Adresaanduiding Valthermond

Jacob Westendorp neemt ons weer mee in het verleden van Valthermond. In het begin van de vervening van het Valtherveenmoeras was de adresaanduiding van de eerste bewoners maar heel summier. Hoewel de post altijd goed werd bezorgd, werd waarschijnlijk ten tijde van de Eerste Wereldoorlog in de gemeente Odoorn een betere adresaanduiding ingevoerd. Elke woning kreeg een eigen nummer. Maar daar bleef het niet bij.

 

Eendenkuil Odoorn 50 jaar geleden

Oderen verandert:

Jan Wierenga's column

De boekenkast bij Jan buigt door, niet veel maar genoeg om de kast het uiterlijk te verschaffen van een vermoeid pakhuis vol kennis en informatie; een bijna niet meer te dragen last voor een meubelstuk, dat ook al wat op leeftijd begint te raken.

Jan Wierenga’s column Rondblik gaat over oude ploffietsen.